Mikrobiyal Direncin Artması Karşısında Doğal Antiseptiklerin Kullanımı: Siirt Fıstığı (Pistacia vera) Kabukları ve Propolis Kombinasyonundan Elde Edilen Ekstraktların İn-Vitro Etkinliği

Abstract

Bu çalışmanın amacıSiirt fıstığı (Pistacia vera) kabukları ve propolis kombinasyonundan elde edilen ekstraktların in vitro antimikrobiyal ve antioksidan potansiyelini belirlemektir. Çalışmada Siirt ili Pervari ilçesinden temin edilen Siirt fıstığı kabukları ve propolis kullanılmış; öğütülmüş kabuk örneklerinden farklı polariteye sahip çözücüler (metanoletanolN-hekzanasetonkloroform ve etil asetat) kullanılarak Soxhlet ekstraksiyon yöntemi ile ekstraktlar elde edilmiştir. Ekstraktların toplam fenolik madde miktarı Folin-Ciocalteu yöntemi ileantioksidan aktivitesi ise 11-difenil-2-pikrilhidrazil (DPPH) radikal süpürme yöntemi ile belirlenmiştir. Antimikrobiyal etkinlik disk difüzyon yöntemi kullanılarak Bacillus cereus ATCC 10876 ve Escherichia coli ATCC 25922 suşları üzerinde değerlendirilmiştir. Bulgularekstraktlar arasında fenolik içerik ve antioksidan aktivite bakımından belirgin farklılıklar olduğunu göstermiştir. En yüksek toplam fenolik madde miktarı metanol ekstraktında (11.195 µg GAE µL-1) belirlenmiş; bunuetanol ve etil asetat ekstraktları izlemiştir (6.261 ve 5.247 µg GAE µL-1). Antioksidan aktivite sonuçları ise metanol ve etil asetat ekstraktlarının en yüksek radikal giderme kapasitesine (sırasıyla8.2045 ve 7.7467 µg Troloks eşdeğer µL-1) sahip olduğunu ortaya koymuştur. Antimikrobiyal testlerde ekstraktların gram-pozitif bakteri Bacillus cereus üzerinde konsantrasyona bağlı olarak orta düzeyde inhibisyon zonları oluşturduğuancak gram-negatif bakteri Escherichia coli üzerinde belirgin bir inhibisyon oluşturmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarakSiirt fıstığı kabuğu ve propolis kombinasyonundan elde edilen ekstraktların özellikle gram-pozitif bakterilere karşı potansiyel doğal antimikrobiyal ve antioksidan kaynaklar olduğuancak gram-negatif bakterilere karşı etkinliğin artırılması için ekstraksiyon ve formülasyon koşullarının optimize edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.