Mikrobiyal Direncin Artması Karşısında Doğal Antiseptiklerin Kullanımı: Siirt Fıstığı (Pistacia vera) Kabukları ve Propolis Kombinasyonundan Elde Edilen Ekstraktların İn-Vitro Etkinliği

Abstract

Bu çalışmanın amacı

Siirt fıstığı (Pistacia vera) kabukları ve propolis kombinasyonundan elde edilen ekstraktların in vitro antimikrobiyal ve antioksidan potansiyelini belirlemektir. Çalışmada Siirt ili Pervari ilçesinden temin edilen Siirt fıstığı kabukları ve propolis kullanılmış; öğütülmüş kabuk örneklerinden farklı polariteye sahip çözücüler (metanol

etanol

N-hekzan

aseton

kloroform ve etil asetat) kullanılarak Soxhlet ekstraksiyon yöntemi ile ekstraktlar elde edilmiştir. Ekstraktların toplam fenolik madde miktarı Folin-Ciocalteu yöntemi ile

antioksidan aktivitesi ise 1

1-difenil-2-pikrilhidrazil (DPPH) radikal süpürme yöntemi ile belirlenmiştir. Antimikrobiyal etkinlik disk difüzyon yöntemi kullanılarak Bacillus cereus ATCC 10876 ve Escherichia coli ATCC 25922 suşları üzerinde değerlendirilmiştir. Bulgular

ekstraktlar arasında fenolik içerik ve antioksidan aktivite bakımından belirgin farklılıklar olduğunu göstermiştir. En yüksek toplam fenolik madde miktarı metanol ekstraktında (11.195 µg GAE µL-1) belirlenmiş; bunu

etanol ve etil asetat ekstraktları izlemiştir (6.261 ve 5.247 µg GAE µL-1). Antioksidan aktivite sonuçları ise metanol ve etil asetat ekstraktlarının en yüksek radikal giderme kapasitesine (sırasıyla

8.2045 ve 7.7467 µg Troloks eşdeğer µL-1) sahip olduğunu ortaya koymuştur. Antimikrobiyal testlerde ekstraktların gram-pozitif bakteri Bacillus cereus üzerinde konsantrasyona bağlı olarak orta düzeyde inhibisyon zonları oluşturduğu

ancak gram-negatif bakteri Escherichia coli üzerinde belirgin bir inhibisyon oluşturmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak

Siirt fıstığı kabuğu ve propolis kombinasyonundan elde edilen ekstraktların özellikle gram-pozitif bakterilere karşı potansiyel doğal antimikrobiyal ve antioksidan kaynaklar olduğu

ancak gram-negatif bakterilere karşı etkinliğin artırılması için ekstraksiyon ve formülasyon koşullarının optimize edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.