Afîfuddîn Tilimsânî’de İlahi Aşkın Tezahürü: ‘Lâkin Küllü’l-Kevni Yeşûkuhu’ Şiirinin Tasavvufî Analizi

Afîfüddîn Tilimsânî, Hicrî 7. yüzyılın önde gelen tasavvuf ehli ve şairlerinden biri olup, İbnü’l-Arabî’nin düşüncelerini takip eden ve vahdet-i vücut anlayışını benimseyen önemli bir mutasavvıftır. Hem tasavvufî hem de edebî alanlarda derin birikimi olan Tilimsânî, yaşamı boyunca ilahi aşk ve mânevî yolculuk konularında dikkat çekici eserler kaleme almıştır. Tasavvufî şiirlerini topladığı Divânı, bu alandaki derinliğini ve anlayışını en iyi yansıtan eserlerden biridir. Onun Lâkin Küllü’l-Kevnü Yeşûkuhu adlı şiiri, tasavvufî edebiyatın en çarpıcı ve derinlikli örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir. Şair, ilahi aşkın evrenselliğini doğa unsurlarıyla harmanlayarak, mânevî bir yolculuğun estetik ve felsefî anlatısını sunmuştur. İlahi sevgiliye duyulan özlem, fedakârlık ve teslimiyet gibi tasavvufun temel kavramları, şiirde hem tematik hem de sembolik bir derinlikle işlenmiştir. Tilimsânî, tasavvufun soyut kavramlarını şiirsel bir üslupla somutlaştırarak, ilahi aşkın derinliğini ve evrenselliğini eserlerinde ustalıkla yansıtmıştır. Şiir, yalnızca insanın Hakk’a olan özlemini değil, evrendeki her varlığın Allah’a duyduğu sevgiyi ve teslimiyeti ifade ederek tasavvufî edebiyatın estetik ve düşünsel zenginliğini gözler önüne sermektedir. Ayrıca, bu eser, tasavvufî şiirin yalnızca bireysel bir deneyimden ibaret olmadığını, aynı zamanda kozmik bir aşk anlayışını da içerdiğini göstermektedir. Bu çalışma, Tilimsânî’nin ilahi aşkı dile getiriş tarzını ve tasavvufî düşüncenin şiirle nasıl buluştuğunu analiz ederek, hem edebî hem de mânevî boyutlarıyla bu eşsiz eseri değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Onun şiirlerinde, varlık ve aşk arasındaki derin ilişki, insanın hakikate ulaşma çabası ve tasavvufî düşüncenin şiirsel yansımaları, mistik edebiyat açısından dikkate değer bir perspektif sunmaktadır.